Модулийн тухай - МХ
Шинэчилсэн:2026/09/02 Унших:9 мин 29 сек
💰 Мөнгөн хөрөнгө
Dayansoft ERP системийн цэс: Санхүү бүртгэл → Мөнгөн хөрөнгө
💰 Модулийн тухай
Мөнгөн хөрөнгө модуль нь байгууллагын бэлэн болон бэлэн бус мөнгөн хөрөнгийн орлого, зарлагын ажил гүйлгээг бүртгэх, мөнгөн хөрөнгийн үлдэгдэл, хөдөлгөөнийг хөтлөх, баримт болон тайлан боловсруулах үндсэн үүрэгтэй.
Тус модулиар:
- 💵 Кассын орлого, зарлага бүртгэх
- 🏦 Харилцахын орлого, зарлага бүртгэх
- 📋 Касс, харилцахын гүйлгээний жагсаалт харах
- ✏️ Бүртгэсэн гүйлгээг засах, устгах
- 📄 Касс, харилцахын баримт хэвлэх
- 📥 Банкны дансны хуулгыг Excel файлаас импортлох
- 🔄 Банкны дансны хуулгыг автоматаар татах
- 💱 Төгрөг болон валютаар гүйлгээ бүртгэх
- 🔗 Орлого, зарлагын гүйлгээг тооцоо болон журналтай холбох
- 📊 Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт тохируулах
- 📈 Мөнгөн хөрөнгийн тайлан боловсруулах
- 🔎 Тайлангаас эх гүйлгээ рүү Drill down хийж харах боломжтой.
💡 Зөвлөмж: Мөнгөн хөрөнгийн гүйлгээг бодит ажил гүйлгээ хийгдсэн огноогоор нь тогтмол бүртгэж хэвших нь дансны үлдэгдэл болон тайланг зөв гаргахад чухал.
🎓 Онлайн сургалт
Даянсофт – Санхүү бүртгэл, Мөнгөн хөрөнгө, Өглөг авлага модулийн дэлгэрэнгүй сургалт.
⏱️ Сургалтын агуулга
- 00:00 — 📚 Сургалтын агуулга
- 05:35 — 📅 Тайлант үе
- 07:15 — 🧾 Данс код
- 09:53 — 💰 Данс эхний үлдэгдэл
- 11:40 — 💰 Мөнгөн хөрөнгө
- 12:15 — ➕ Харилцах орлого
- 14:10 — ➖ Харилцах зарлага
- 16:16 — 📋 Харилцах жагсаалт
- 17:43 — ➕ Касс орлого
- 19:34 — ➖ Касс зарлага
- 20:28 — 📋 Касс жагсаалт
- 21:00 — 📊 Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт
- 22:35 — 📥 Excel файл импортлох
- 28:00 — 🔗 Харилцах журнал холбох
- 38:25 — 📒 Журнал загвар
- 45:38 — 🧾 Журнал бичилт
- 48:52 — 📋 Журнал жагсаалт
- 51:08 — 🧾 Өглөг, авлагын дансны код
- 54:52 — 💰 Өглөг, авлагын эхний үлдэгдэл
- 55:56 — 🔢 Тооцоо эхний үлдэгдэл
- 1:01:20 — 🛒 Борлуулалтаар авлага үүсгэх
- 1:02:30 — 🛒 Худалдан авалтаар өглөг үүсгэх
- 1:03:55 — 🔒 Өглөг хаах
- 1:05:15 — 📋 Тооцоо жагсаалт
- 1:06:50 — 📊 Тайлан → Санхүү бүртгэл
- 1:07:57 — 📊 Гүйлгээ баланс
- 1:08:33 — 📋 Дансны хуулга
- 1:09:51 — 📊 Өглөг авлага
- 1:10:19 — 📊 Тооцооны үлдэгдэл
- 1:10:45 — 📄 Тооцооны товчоо
- 1:11:15 — 📋 Тооцооны дэлгэрэнгүй
- 1:12:00 — 👤 Тооцооны дэлгэрэнгүй харилцагчаар
- 1:12:32 — 💰 Тайлан → Мөнгөн хөрөнгө
- 1:13:55 — ❓ Асуулт, хариулт
▶️ Видео заавар
YouTube лого дээр дарж Мөнгөн хөрөнгө, Санхүү бүртгэл, Өглөг авлага модулийн дэлгэрэнгүй видео заавруудтай ЭНД дарж танилцана уу.
🔄 Модультай ажиллах дараалал
Мөнгөн хөрөнгө модультай ажиллахад заавал мөрдөх тогтсон дараалал байхгүй.
Байгууллагын бодит ажил гүйлгээ хийгдсэн дарааллаар:
💵 Касс → 🏦 Харилцах → 📊 Мөнгөн гүйлгээний тайлан
зэрэг бүртгэл, тайлангийн үйлдлүүдийг гүйцэтгэнэ.
Гэхдээ касс болон харилцахын гүйлгээг огнооны зөв дарааллаар бүртгэх шаардлагатай.
⚠️ Анхаарах зүйлс
📅 1. Гүйлгээний огноог зөв бүртгэх
Касс болон харилцахын гүйлгээг бодит ажил гүйлгээ хийгдсэн огноогоор нь бүртгэнэ.
Огноог буруу оруулах, өмнөх огноотой гүйлгээг хожуу огноотой гүйлгээний дараа бүртгэх үед дансны үлдэгдэл буруу тооцогдож, хасах утгатай үлдэгдэл үүсэх эрсдэлтэй.
⚠️ Анхаар: Гүйлгээ бүртгэхдээ баримтын огноо болон банк, кассын бодит гүйлгээний огноог нягталж оруулна.
📊 2. Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлтийг зөв сонгох
Мөнгөн хөрөнгийн гүйлгээг журналтай холбох үед тухайн гүйлгээнд тохирох Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт-ийг сонгоно.
Уг үзүүлэлтээс хамаарч мөнгөн гүйлгээний тайлан боловсруулагдах тул орлого, зарлагын үзүүлэлтийг зөв сонгох шаардлагатай.
🆔 3. Харилцагчийг зөв сонгох
Гүйлгээнд харилцагч холбох шаардлагатай бол тухайн ажил гүйлгээнд хамаарах зөв харилцагчийг сонгоно.
Excel файлаас импортлох үед харилцагчийг системийн дотоод кодоор бус, шаардлагатай тохиолдолд регистрийн дугаараар таних боломжтой.
💱 4. Валютын гүйлгээ
Валютаар гүйлгээ хийх үед тухайн валютын ханш болон төгрөгт шилжүүлсэн дүнг зөв оруулах шаардлагатай.
💡 Зөвлөмж: Валютын гүйлгээ бүртгэхийн өмнө тухайн өдрийн ханш зөв тохируулагдсан эсэхийг шалгана.
Тийм, энэ тайлбарыг өмнөхөөс нь илүү тодорхой шалтгаан → буруу арга → зөв арга гэсэн логиктой болговол хэрэглэгч яг юунаас давхардал үүсдэгийг ойлгоно.
🔄 Байгууллагын өөрийн данс хооронд мөнгө шилжүүлэх
Байгууллагын өөрийн хоёр харилцах дансны хооронд мөнгө шилжүүлэх үед хоёр дансыг шууд хооронд нь дебет, кредитээр холбож нэг мөнгөн хөрөнгийн баримтаар бүртгэхээс зайлсхийх шаардлагатай.
⚠️ Яагаад шууд холбож болохгүй вэ?
Сүүлийн үед банкны дансны хуулгыг системд автоматаар татах боломжтой болсон. Ингэснээр мөнгө шилжүүлсэн үед:
- 📤 Мөнгө гарсан дансанд Харилцахын зарлагын баримт
- 📥 Мөнгө орсон дансанд Харилцахын орлогын баримт
гэсэн 2 тусдаа баримт банкны хуулгаас үүснэ.
Хэрэв эдгээр баримтад шууд мөнгөн хөрөнгийн журнал холбож, дахин мөнгө шилжүүлсэн гүйлгээ үүсгэвэл нэг ажил гүйлгээ давхар бүртгэгдэж, тухайн харилцах дансны үлдэгдэл зөрөх эрсдэлтэй.
✅ Зөв бүртгэх арга
Банкны хуулгыг автоматаар татдаг тохиолдолд банкны хуулгаас үүссэн Харилцахын орлого, зарлагын баримтуудыг ашиглан журнал холбох нь зөв.
Жишээ нь, А данснаас Б данс руу 1,000,000₮ шилжүүлсэн гэж үзье.
1️⃣ А данс — мөнгө гарсан
📤 Харилцахын зарлагын баримт:
А данс → Банкинд яваа мөнгө
2️⃣ Б данс — мөнгө орсон
📥 Харилцахын орлогын баримт:
Банкинд яваа мөнгө → Б данс
Ингэснээр хоёр банкны хуулгаас үүссэн 2 баримтыг тус тусад нь журналтай холбож, мөнгөний хөдөлгөөнийг давхар бүртгэхгүй.
💡 Гол санаа: Банкны хуулгыг автомат татаж байгаа үед данс хоорондын шилжүүлгийг гараар дахин мөнгөн хөрөнгийн баримт үүсгэж бүртгэхгүй. Банкны хуулгаас үүссэн орлого, зарлагын баримтуудыг ашиглан журнал холбоно.
⚠️ Анхаар: Хоёр дансны хооронд шууд дебет, кредит журнал холбож, дээрээс нь банкны хуулгаас орлого, зарлагын баримт үүсгэвэл давхар гүйлгээ бүртгэгдэж, дансны үлдэгдэл зөрөх боломжтой.
Ингэснээр нэг данснаас мөнгө гарсан болон нөгөө дансанд мөнгө орсон огноо зөрүүтэй байсан ч гүйлгээг зөв бүртгэх боломжтой.
⚙️ Функц, боломж
🏦 Харилцах
➕ Харилцахын орлого
Банкны харилцах дансанд орсон мөнгөн хөрөнгийн орлогыг бүртгэнэ.
➖ Харилцахын зарлага
Банкны харилцах данснаас гарсан мөнгөн хөрөнгийн зарлагыг бүртгэнэ.
📋 Харилцахын жагсаалт
Харилцахын данстай холбоотой ажил гүйлгээг жагсаалтаар харж, шаардлагатай тохиолдолд засах, устгах, журнал үүсгэх болон бусад үйлдэл хийх боломжтой.
Харилцахын жагсаалтаас:
- 📥 Excel файлаас банкны хуулга импортлох
- 🔄 Холболт хийсэн банкны дансны хуулгыг автоматаар татах
- 📤 Excel файл руу экспортлох
- 🔎 Гүйлгээг шүүх, хайх
- ✏️ Гүйлгээ засах
- 🗑️ Гүйлгээ устгах
- 🔗 Тооцоо №-аар гүйлгээ холбох
- 📒 Журнал олноор үүсгэх боломжтой.
🖨️ Харилцахын баримт
Харилцахын орлогын тусгай баримт хэвлэгдэхгүй.
Хэвлэх шаардлагатай бол:
Журналын мөр дээр Хулганы баруун товч → Хэвлэх → Журнал хэвлэх
командыг ашиглана.
💵 Касс
➕ Кассын орлого
Байгууллагын кассанд орсон бэлэн мөнгөний орлогыг бүртгэнэ.
➖ Кассын зарлага
Байгууллагын кассаас гарсан бэлэн мөнгөний зарлагыг бүртгэнэ.
📋 Кассын жагсаалт
Кассын данстай холбоотой ажил гүйлгээг жагсаалтаар харж, засах, устгах, журнал үүсгэх зэрэг үйлдлийг хийх боломжтой.
Кассын жагсаалтаас:
- 📥 Excel файлаас импортлох
- 📤 Excel файл руу экспортлох
- 🔎 Гүйлгээ шүүх, хайх
- ✏️ Гүйлгээ засах
- 🗑️ Гүйлгээ устгах
- 🔗 Тооцоо №-аар гүйлгээ холбох
- 📒 Журнал олноор үүсгэх боломжтой.
🖨️ Кассын баримт
Кассын орлого, зарлагын баримтыг хэвлэх болон олон хувиар хэвлэх боломжтой.
📊 Мөнгөн гүйлгээ
⚙️ Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт
Мөнгөн гүйлгээний тайланд ажил гүйлгээг зөв ангилахын тулд мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлтийг тохируулна.
Тус цонхонд:
- ➕ Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт нэмэх
- ✏️ Үзүүлэлт засах
- 📊 Өмнөх оны дүн тохируулах
- 🔗 Дансанд Default мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт тохируулах боломжтой.
💡 Зөвлөгөө: Санхүү бүртгэл → Данс код цонхонд тухайн дансны Default мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт-ийг тохируулснаар журнал холбох үед автоматаар сонгогдох боломжтой.
📥 Excel импорт, 📤 экспорт
Мөнгөн хөрөнгийн касс болон харилцахын жагсаалтад Excel файлаас гүйлгээ импортлох, бүртгэлийг Excel файл руу экспортлох боломжтой.
Excel импорт ашигласнаар олон гүйлгээг гараар нэг бүрчлэн оруулах шаардлагагүй болно.
💡 Зөвлөмж: Excel импорт хийхийн өмнө импортын темплэйтийн багана, огноо, данс, мөнгөн дүн, харилцагч болон шаардлагатай бусад мэдээллийг зөв бөглөсөн эсэхийг шалгана.
🧾 ebarimt
Касс болон харилцахын орлогын баримтаас ebarimt үүсгэх боломжтой.
⚠️ Анхаар: Ebarimt үүсгэхтэй холбоотой мэдээлэл болон тохиргоог тухайн байгууллагын ebarimt бүртгэлтэй уялдуулан шалгана.
💱 Валютын гүйлгээ
Мөнгөн хөрөнгө модулиар төгрөг болон валютаар орлого, зарлага бүртгэх боломжтой.
Валютын гүйлгээ бүртгэх үед:
- 💱 Валютыг сонгоно.
- 📅 Гүйлгээний огноог оруулна.
- 📈 Тухайн өдрийн ханшийг оруулна.
- 💰 Валютын болон төгрөгийн дүнг шалгана.
⚠️ Анхаар: Валютын ханш болон төгрөгт шилжүүлсэн дүн хоорондоо тохирч байгаа эсэхийг шалгана.
🔗 Тооцоо №-аар гүйлгээ холбох
Касс болон харилцахын Excel импортын темплэйтэд Тооцоо № ашиглан орлого, зарлагын гүйлгээг холбож болно.
Мөн гүйлгээнээс олноор журнал үүсгэх үед Тооцоо № ашиглан тухайн гүйлгээг холбох боломжтой.
🔎 Drill down
Мөнгөн хөрөнгийн тайлангаас тухайн дүнг бүрдүүлж байгаа ажил гүйлгээ рүү Drill down хийж дэлгэрэнгүй мэдээлэл харах боломжтой.
Тайлан → Дүн → Ажил гүйлгээ
гэсэн байдлаар тайлангийн дүнгийн эх үүсвэрийг шалгана.
💡 Зөвлөмж: Тайлангийн дүнг тулгах, зөрүү шалгах үед Drill down ашиглан эх ажил гүйлгээг шууд шалгаарай.
📊 Тайлан
💵 Кассын тайлан
- 📄 Кассын товчоо — төгрөг
- 📄 Кассын товчоо — валют
- 📋 Кассын дэлгэрэнгүй — төгрөг
- 📋 Кассын дэлгэрэнгүй — валют
🏦 Харилцахын тайлан
- 📄 Харилцахын товчоо — төгрөг
- 📄 Харилцахын товчоо — валют
- 📋 Харилцахын дэлгэрэнгүй — төгрөг
- 📋 Харилцахын дэлгэрэнгүй — валют
💰 Нэгдсэн тайлан
- 📄 Касс, харилцахын товчоо — төгрөг
- 📄 Касс, харилцахын товчоо — валют
- 📊 Мөнгөн гүйлгээний товчоо
- 📋 Мөнгөн гүйлгээний дэлгэрэнгүй
🆕 Модульд сүүлд хийгдсэн шинэчлэлтүүд
🚀 v11.4 — 2026.4
- ➕ Мөнгөн хөрөнгө → Харилцах жагсаалт цонхонд Гэрээ багана нэмэгдсэн.
- 🔄 Харилцах жагсаалтад Excel файлаас импортлох үед гүйлгээний утгаас дотоод Харилцагч код-оор харилцагч хайдаг байсан тохиргоог өөрчилсөн.
- 🛡️ Гүйлгээний утга, шалтгаан, мөнгөн дүн зэрэг мэдээлэлд дотоод код давхцаж буруу харилцагч танигдах эрсдэлийг арилгасан.
- 🆔 Харилцагчийг регистрийн дугаараар таних боломжтой.
🚀 v10.12 — 2025.12
- ➕ Харилцах жагсаалт, Касс жагсаалт цонхны Excel импортын темплэйтэд Тооцоо № багана нэмэгдсэн.
- 🔗 Тооцоо №-аар орлого, зарлагын гүйлгээг холбож оруулах боломжтой болсон.
- 📒 Гүйлгээнээс олноор журнал үүсгэх үед Тооцоо № ашиглан гүйлгээ холбох боломжтой болсон.
🚀 v10.11 — 2025.11
- 📈 Харилцах жагсаалт цонхонд банкны хуулга татах үед Ханш баганын утгыг тухайн банкны хуулгаас татдаг болсон.
- 🕐 Банкны системд гүйлгээ хийгдсэн цагийг Банк гүйлгээ цаг баганаар татаж, харуулдаг болсон.
- 📥 Excel файлаас импортлох үед Ханш оруулах боломжтой болсон.
🚀 v10.6 — 2025.6
- 🏦 Худалдаа хөгжлийн банкны /ХХБ/ Corporate Gateway ашиглан дансны хуулга татах боломжтой болсон.
- 🔗 Банкны хуулга татах үед систем дугаараар харилцагч танигдсан бол Тооцоо № талбарт систем дугаар автоматаар бөглөгддөг болсон.
🚀 v10.2 — 2025.2
- 🧾 Мөнгөн хөрөнгө → Харилцахын зарлага цонхноос Төлбөрийн даалгавар-ыг тамга, гарын үсгийн хэсэгтэйгээр хэвлэх боломжтой болсон.
❓ Түгээмэл асуулт
🏦 1. Банкны дансны хуулгыг автоматаар татах боломжтой юу?
✅ Боломжтой.
Банкны дансны хуулгыг:
- ✍️ Гараар бүртгэх
- 📥 Excel файлаас импортлох
- 🔄 Corporate Gateway
- 🔄 Open Bank
үйлчилгээг ашиглан татах боломжтой.
🖨️ 2. Харилцахын орлогын баримт хэвлэгддэг үү?
ℹ️ Шууд хэвлэхгүй.
Хэрэв хэвлэх шаардлагатай бол:
Журналын мөр дээр Хулганы баруун товч → Хэвлэх → Журнал хэвлэх
командыг ашиглана.
📊 3. Мөнгөн гүйлгээний тайлангийн өмнөх оны дүнг хаана оруулах вэ?
Мөнгөн хөрөнгө → Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт цонхны Өмнөх оны дүн баганад оруулна.
➕ 4. Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлтийг нэмж болох уу?
✅ Болно.
Мөнгөн хөрөнгө → Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт цонхонд шаардлагатай үзүүлэлтийг нэмж бүртгэнэ.
📉 5. Мөнгөн гүйлгээний тайлан буруу гараад байна. Яах вэ?
🔎 Ажил гүйлгээний журналд холбогдсон Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт-ийг шалгана.
Мөнгөн гүйлгээний тайлан нь ажил гүйлгээ бүртгэх үед сонгосон үзүүлэлтийн дагуу боловсруулагддаг.
Орлого, зарлагын үзүүлэлтийг буруу сонгосон тохиолдолд тайлангийн дүн буруу гарах боломжтой.
💡 Зөвлөгөө: Тайлангийн зөрүүг шалгахдаа эхлээд тухайн ажил гүйлгээ → журнал → мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт гэсэн дарааллаар шалгана.
⚙️ 6. гүйлгээний үзүүлэлт заавал оруулах шаардлагатай юу?
✅ Тийм.
Мөнгөн гүйлгээний тайлан боловсруулахын тулд мөнгө болон түүнтэй адилтгах данстай харьцсан данс бүрт тохирох Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт шаардлагатай.
🤖 7. Мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлтийг автоматаар сонгодог болгож болох уу?
✅ Болно.
Санхүү бүртгэл → Данс код цонхонд тухайн дансны Default мөнгөн гүйлгээний үзүүлэлт-ийг тохируулснаар журнал холбох үед автоматаар сонгогдох боломжтой.
🔄 8. Данс хооронд хийсэн гүйлгээ давхардаад байна. Яах вэ?
🏦 Байгууллагын өөрийн хоёр банкны дансны хооронд мөнгө шилжүүлэх үед “Банкинд яваа мөнгө” зэрэг завсрын данс ашиглахыг зөвлөж байна.
Шууд хоёр харилцах дансыг хооронд нь дебет, кредитээр холбохын оронд:
- 📤 Эхний дансанд Харилцахын зарлага бүртгэнэ.
- 🔗 Банкинд яваа мөнгө дансаар дамжуулна.
- 📥 Хоёр дахь дансанд Харилцахын орлого бүртгэнэ.
Зарим тохиолдолд банкны систем эсвэл бүх нийтийн амралтын өдрөөс шалтгаалан нэг данснаас гарсан мөнгө нөгөө дансанд хэд хоногийн дараа орж болно. Ийм үед завсрын данс ашиглах нь гүйлгээний хөдөлгөөнийг зөв бүртгэхэд тохиромжтой.