Дансны эхний үлдэгдэл
Шинэчилсэн:2026/08/19 Унших:3 мин 46 сек
💰 Дансны эхний үлдэгдэл
Dayansoft ERP → Санхүү бүртгэл → Данс эхний үлдэгдэл
Энэ цонхонд байгууллагын эхний үлдэгдлийг данс тус бүрээр оруулна.
📌 Данс төрөл сонголтоос хамааран:
- 🏦 Байнгын данс → Балансын эхний үлдэгдэл
- 📊 Түр данс → Өмнөх оны орлого, зардлын дүнг оруулна.
💡 Анхаарах: Өглөг, авлага, бараа материал, үндсэн хөрөнгө зэрэг туслах журналтай дансны дэлгэрэнгүй эхний үлдэгдлийг тухайн модулийн Эхний үлдэгдэл цонхонд тусад нь оруулна.
🎯 1. Эхний үлдэгдлийн огноог шалгах
Эхний үлдэгдлийн огноо нь Санхүү бүртгэл → Тайлант үе цонхонд тохируулсан огноогоор автоматаар харагдана.
📅 Огноог өөрчлөх шаардлагатай бол:
Санхүү бүртгэл → Тайлант үе → Эхний үлдэгдлийн огноо → Хадгалах
⚠️ Нэг баазад зөвхөн нэг эхний үлдэгдлийн огноо тохируулна. Дансны эхний үлдэгдэл оруулах цонхонд эхний үлдэгдлийн огноог шууд солих боломжгүй бөгөөд "Эхний үлдэгдлийн огноог зөвхөн Санхүү бүртгэл -> Тайлант үе цонхонд өөрчлөх боломжтой. 1 баазын хувьд зөвхөн 1 эхний үлдэгдлийн огноо тохируулна." мессэж харуулна.
🏦 2. Байнгын дансны эхний үлдэгдэл оруулах
Данс төрөл → Байнгын данс сонгоно.
Энд балансад тусах дансны эхний үлдэгдлийг оруулна.
Жишээ:
| Данс | Дансны нэр | Эхний үлдэгдэл |
|---|---|---|
| 1101 | Касс | 5,000,000 ₮ |
| 1201 | Банк | 25,000,000 ₮ |
| 1501 | Үндсэн хөрөнгө | 100,000,000 ₮ |
| 2101 | Өглөг | 15,000,000 ₮ |
✏️ Дүн баганад тухайн дансны эхний үлдэгдлийг оруулна.
Програм тухайн дансны актив/пассив шинжээс хамааран дүнг Дебет эсвэл Кредит талд автоматаар харуулна.
📊 3. Түр дансны өмнөх оны дүн оруулах
Данс төрөл → Түр данс сонгоно.
Энд өмнөх оны орлого, зардлын дансны дүнг оруулна.
📝 Өмнөх оны дүн баганад тухайн түр дансны өмнөх оны дүнг оруулна.
💡 Энэ нь тухайн оны орлого, зардлын дэлгэрэнгүй тайланд өмнөх оны дүнг харуулахад ашиглагдана.
💾 4. Оруулсан мэдээллээ хадгалах
Эхний үлдэгдлийг оруулсны дараа:
💾 Хадгалах товч дарна.
✅ Хадгалсны дараа Дебетийн нийт дүн = Кредитийн нийт дүн байх шаардлагатай.
Хэрэв хоёр тал тэнцэхгүй байвал эхний үлдэгдлийн дансны дүнг шалгана.
📋 Баганын тайлбар
| Багана | Тайлбар |
|---|---|
| 🔢 Данс төрөл | Дансны төрлийн код |
| 🧾 Данс код | Дансны код |
| 📖 Данс нэр | Дансны нэр |
| 🏢 Салбар нэгж | Тухайн данстай холбоотой салбар |
| 🎯 Бизнес төв | Тухайн дансны бизнес төв |
| 💱 Валют | Дансны валют |
| 📈 Ханш | Валютын дансны эхний үлдэгдэлд ашиглах ханш |
| 💰 Дүн | Тухайн дансны эхний үлдэгдэл |
| ➕ Дебет дүн | Дансны шинжээс хамаарч Дүн баганын утгыг дебетээр харуулна |
| ➖ Кредит дүн | Дансны шинжээс хамаарч Дүн баганын утгыг кредитээр харуулна |
| 📅 Өмнөх оны дүн | Түр дансны өмнөх оны дүн |
| 📚 Туслах журнал | Тухайн данс туслах журналтай эсэх |
| 👤 Харилцагч | Тухайн данстай холбоотой харилцагч |
📚 Туслах журналтай дансны эхний үлдэгдэл
Зөвхөн Данс эхний үлдэгдэл цонхонд дүн оруулснаар туслах журналын дэлгэрэнгүй тайлангууд дээр мэдээлэл харагдахгүй байж болно.
Жишээ нь:
- 📦 Бараа материалын данс → Бараа материал тус бүрээр
- 👥 Авлага, өглөг → Харилцагч тус бүрээр
- 🏢 Үндсэн хөрөнгө → Хөрөнгө тус бүрээр
эхний үлдэгдлийг тухайн модулийн эхний үлдэгдлийн цонхонд оруулна.
🔗 Холбогдох заавар
❓ Түгээмэл асуулт, хариулт
❓ Эхний үлдэгдлийг оруулалгүйгээр дараа нь нөхөж болох уу?
✅ Болно.
Эхний үлдэгдлийг дараа нь нэмж оруулах, мөн өмнө оруулсан дүнг засварлах боломжтой.
❓ Эхний үлдэгдэл оруулсан боловч Дебет, Кредитийн хөл дүн зөрүүтэй байна. Яагаад?
🔎 Эхний үлдэгдэл оруулж байх үед Дебет ба Кредитийн нийт дүн тэнцүү байх ёстой.
Гэхдээ зарим дансны шинжээс шалтгаалан энэ цонхны хөл дүнг Балансын тайлангийн дүнтэй шууд харьцуулж болохгүй.
Ялангуяа:
🏢 Үндсэн хөрөнгө + Хуримтлагдсан элэгдэл
Хуримтлагдсан элэгдэл нь кредит шинжтэй данс тул эхний үлдэгдэл оруулах цонхонд кредит дүнгээр бүртгэгдэнэ.
Жишээ:
- Үндсэн хөрөнгө: 100,000 ₮
- Хуримтлагдсан элэгдэл: 20,000 ₮
Балансад:
100,000 − 20,000 = 80,000 ₮
гэж харагдана.
⚠️ Иймээс Данс эхний үлдэгдэл цонхны хөл дүнг Балансын тайлангийн эцсийн дүнтэй шууд харьцуулахгүй.
👉 Балансын бодит дүнг:
Тайлан → Санхүү бүртгэл → Санхүү байдлын тайлан
цонхоос шалгана.
❓ Хуримтлагдсан ашиг алдагдалтай үед яагаад дүн өөр харагддаг вэ?
📉 Хуримтлагдсан ашиг сөрөг буюу алдагдалтай бол кредит талд сөрөг утгатайгаар харагдаж болно.
Энэ нь Данс эхний үлдэгдэл цонхны хөл дүнд нөлөөлөх боловч Балансын тайлан дээр байгууллагын санхүүгийн байдлын дагуу тусгагдана.
👉 Тиймээс эцсийн дүнг Санхүү байдлын тайлангаас шалгана.
❓ Эхний үлдэгдэл оруулсан боловч бараа материал, авлага, үндсэн хөрөнгийн тайланд харагдахгүй байна?
⚠️ Тухайн данс туслах журналтай бол зөвхөн ерөнхий дансны эхний үлдэгдэл оруулахад хангалтгүй.
Дэлгэрэнгүй мэдээллийг тухайн модулийн Эхний үлдэгдэл цонхонд оруулна.
📦 Бараа материал → Бараа материалын эхний үлдэгдэл
👥 Авлага, өглөг → Өглөг, авлагын эхний үлдэгдэл
🏢 Үндсэн хөрөнгө → Үндсэн хөрөнгийн эхний үлдэгдэл
💡 Санах 5 зүйл
- 1️⃣ Огноо → Тайлант үе цонхноос тохируулна.
- 2️⃣ Байнгын данс → Балансын эхний үлдэгдэл.
- 3️⃣ Түр данс → Өмнөх оны дүн.
- 4️⃣ Туслах журналтай данс → Дэлгэрэнгүйг тухайн модулиас оруулна.
- 5️⃣ Баланс шалгах → Тайлан → Санхүү бүртгэл → Санхүү байдлын тайлан-гаас шалгана.