Стандарт орц, өртөг, технологи карт
Шинэчилсэн:2026/09/16 Унших:15 мин 4 сек
📦 Түүхий эд материалын зарлага, стандарт орц норм, өртөг тохируулах
📌 Энэ заавар юунд хэрэгтэй вэ?
Энэ заавраар бэлэн бүтээгдэхүүн болон үйлчилгээний стандарт орц норм буюу технологийн картыг тохируулах, борлуулалт болон үйлдвэрлэлийн орлогоос тухайн орцоор түүхий эд материалын зарлага үүсгэх, бодит зарцуулалтыг стандарт зарцуулалттай харьцуулж хянах талаар тайлбарлана.
Орц нормыг зөв тохируулснаар:
- 📦 Борлуулсан бүтээгдэхүүнд зарцуулагдах түүхий эдийг тооцох
- 🧮 Стандарт зарцуулалтыг автомат тооцоолох
- 💰 Бүтээгдэхүүний стандарт болон ойролцоох өртгийг харах
- 📊 Бодит зарцуулалтыг стандарт зарцуулалттай харьцуулах
- 🔎 Илүү болон дутуу зарцуулалтыг хянах
- 🏭 Үйлдвэрлэл болон үйлчилгээний түүхий эдийн хэрэглээг зөв бүртгэх
боломжтой.
🎥 Түүхий эд материалын зарлага, орц норм тохируулах онлайн хичээл
- 00:00 Сургалтын агуулга
- 04:07 Бараа код – Үйлчилгээ орц норм
- 10:12 Борлуулалт
- 11:09 Бараа дотоод зарлага – Борлуулалт
- 15:52 Бараа код – Бүтээгдэхүүн орц норм
- 16:50 Үйлдвэрлэлээс орлого
- 18:01 Бараа дотоод зарлага – Үйлдвэрлэлийн орлого
- 20:28 Тайлан – Үйлдвэрлэл – Бүтээгдэхүүний стандарт орц
- 22:12 Тайлан – Үйлдвэрлэл – Материалын зарлага стандартаар
- 23:02 Тайлан – Үйлдвэрлэл – Материалын зарлага хяналт
🧾 Стандарт орц норм
Dayansoft ERP системийн цэс: Үйлдвэрлэл → Стандарт орц норм
Dayansoft ERP системийн цэс: Бараа материал → Бараа код → Орц норм
Эдгээр цонхонд Бүтээгдэхүүн, Үйлчилгээ төрөлтэй барааны кодын стандарт орц норм буюу технологийн картыг бүртгэнэ.
Тухайн бүтээгдэхүүнд:
- ямар түүхий эд материал,
- ямар хэмжээтэй,
- ямар нэгжээр,
- ямар хугацаанд,
- ямар нөхцлөөр
орохыг тохируулна.
💡 Санамж: Бараа материал → Бараа код → Орц норм болон Үйлдвэрлэл → Стандарт орц норм цонхонд оруулсан мэдээлэл хоорондоо холбогдсон байдаг. Аль цонхноос нь өөрчилсөн ч нөгөө цонхонд өөрчлөлт харагдана.
➕ Орц норм нэмэх
Нэмэхдээ:
Шинэ (Ctrl+Insert)
товч дарна.
Мөн:
- 📋 Хувилах
- 📎 Copy / Paste
ашиглаж болно.
📅 Орц нормыг хугацаагаар бүртгэх
Стандарт орцод өөрчлөлт орсон бол өмнөх мөрийг засварлаж, устгахгүй.
Зөв арга
- Өмнөх орцын Дуусах огноо-г бөглөнө.
- Шинэ мөр нэмнэ.
- Шинэ мөрийн Эхлэх огноо-г өмнөх мөрийн дуусах огнооны маргаашаар оруулна.
- Шинэ орц, хэмжээг тохируулна.
- Хадгална.
Жишээ
Өмнөх орц:
- Эхлэх: 2023.01.01
- Дуусах: 2023.06.30
Шинэ орц:
- Эхлэх: 2023.07.01
- Дуусах: хоосон
⚠️ Орц нормоор зарлага хийх үед систем нь баримтын огноотой уялдуулан хүчинтэй орцыг ашигладаг тул Эхлэх / Дуусах огноог зөв тохируулах шаардлагатай.
📋 Стандарт орцын баганын тайлбар
🏭 ББ код
Орц норм тохируулж буй бэлэн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний код.
🏷️ ББ нэр
Бэлэн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний нэр.
🔖 ББ төрөл
Бараа код цонхонд тохируулсан барааны төрлийг харуулна.
📏 ББ х.нэгж
Бэлэн бүтээгдэхүүний хэмжих нэгж.
📦 Материал код
Орцод орох:
- Түүхий эд материал
- Бэлэн бүтээгдэхүүн
- Үйлчилгээ
зэрэг кодыг сонгоно.
🏷️ Материал нэр
Сонгосон материалын нэр.
🔖 Төрөл
Материалын Бараа код цонхонд тохируулсан төрлийг харуулна.
🔢 Орц
Тухайн бүтээгдэхүүнд орох материалын хэмжээг оруулна.
⚠️ Орц оруулахдаа хэмжих нэгжийг сайтар шалгана.
Жишээлбэл, төмсний орцод хальсны жинтэй хамт оруулах шаардлагатай бол хорогдлыг тухайн орцын хэмжээнд урьдчилан шингээж тооцно.
Системд хэвийн хорогдлыг тусдаа хувь болгон тохируулахгүй.
📏 Хэмжээ
Материалын Бараа код цонхонд тохируулсан хэмжээг харуулна.
Жишээ:
750 мл-ийн савлагаатай бараа → Хэмжээ = 750
💡 Савлагаа, савны хэмжээг тогтвортой ашигладаг бол Бараа код дээр хэмжээг урьдчилан тохируулах нь зөв.
Хэрэв Бараа кодын Хэмжээ өөрчлөгдсөн бол тухайн мөр улайж харагдаж болно.
Энэ үед:
Хулганы баруун товч → Материалын хэмжээг Барааны кодоос дахин татах
сонголтоор шинэчилнэ.
Мөн:
Материалын хэмжээ орцын хэмжээ ялгаатайг харах
шүүлтээр зөрүүтэй мөрүүдийг шалгана.
🧮 Стандарт орц
Орц ÷ Хэмжээ
томъёогоор бодогдох стандарт хэмжээг харуулна.
Энэ утгыг систем орц нормоор зарлага хийх болон тооцоололд ашиглана.
📏 Нэгж
Материалын хэмжих нэгжийг харуулна.
💰 Нэгж өртөг
Материалын сүүлд авсан нэгж өртгийг харуулна.
Үйлчилгээ төрөлтэй барааны хувьд түүнд тохируулсан орц нормын материалуудын сүүлд авсан өртгөөр тооцоолно.
💡 Анх орц бүртгэх үед хоосон байж болно. Хадгалсны дараа Сэргээх товч дарж мэдээллээ шинэчилнэ.
💰 Нийт өртөг
Стандарт орц × Нэгж өртөг
томъёогоор ойролцоогоор тооцогдоно.
⚖️ Нийт жин
Стандарт орц × Жин
томъёогоор нийт жинг тооцно.
🔒 Тогтмол орц
Тогтмол талбарыг тухайн материал бүтээгдэхүүнд заасан хэмжээгээрээ тогтмол орох үед тэмдэглэнэ.
✅ Тогтмол
Жишээ:
50 мл архи
Тухайн бүтээгдэхүүн бүрт тогтсон хэмжээгээр орно.
⭕ Тогтмол биш
Жишээ:
250 гр гурил
Технологийн хувьд 250 гр гэж заасан боловч үйлдвэрлэлийн явцад бага зэрэг хэлбэлзэх боломжтой.
💡 Тогтмол болон тогтмол биш орцыг ялгаснаар дараа нь орц нормоор зарлага хийх үед аль орцыг заавал, аль орцыг гараар хянаж зарцуулах боломжтой болгоно.
📦 Box
Авч явах буюу Take out үед нэмэгддэг:
- сав
- аяга
- таг
- уут
- нэг удаагийн хэрэглэл
зэрэг материалыг орц нормд оруулж болно.
Box-г тэмдэглэсэн материал нь тухайн бүтээгдэхүүнийг POS дээр авч явах гэж тэмдэглэж борлуулсан үед зарлагадах боломжтой.
💡 Жишээ: Ресторанд дотроо идэх үед савлагаа шаардлагагүй боловч Take out үед аяга, таг, уут нэмэгддэг бол эдгээрийг Box гэж тохируулж болно.
🖨️ POS
Dayansoft POS-ийн борлуулагчид үлдэх баримт дээр тухайн орц нормыг хэвлэх шаардлагатай бол тэмдэглэнэ.
Жишээ:
👨🍳 Тогооч орц нормыг харж бүтээгдэхүүнээ бэлтгэдэг.
🔢 Дараалал
POS дээр орц хэвлэгдэх дарааллыг тохируулна.
📂 Орц бүлэг
Орцыг бүлэглэн харахад ашиглана.
Жишээ:
- 🥩 Үндсэн орц
- 🧂 Туслах орц
- 📦 Савлагаа
- 🏷️ Шошго
📝 Тайлбар
Тухайн орцод хамаарах:
- жор
- технологийн тайлбар
- нэмэлт заавар
зэргийг бичнэ.
📅 Эхлэх огноо / Дуусах огноо
Тухайн орц норм хэзээнээс мөрдөж эхлэх, хэзээ дуусахыг тохируулна.
⚠️ Орц өөрчлөгдсөн үед хуучин орцыг шууд засварлахгүй. Хугацаагаар нь шинэ мөр үүсгэж түүхийг хадгална.
✅ Идэвхтэй
Тухайн мөрийн хүчинтэй байдлыг харуулна.
Хугацаа нь дуусаагүй орц идэвхтэй байна.
Хугацаа нь өнгөрсөн орц идэвхгүй болно.
Идэвхгүй орцуудыг харахын тулд жагсаалтын Идэвхтэй шүүлтийг болиулна.
🖱️ Хулганы баруун товчны боломжууд
Орц нормын жагсаалтаас хулганы баруун товч дарж:
📦 Орц харах
Сонгосон бүтээгдэхүүнд ямар материалууд орсныг харуулна.
🏭 Бүтээгдэхүүн харах
Сонгосон материал ямар бүтээгдэхүүн, үйлчилгээнд орсныг харуулна.
🧾 Барааны код харах
Сонгосон кодыг Бараа код цонхонд шууд нээнэ.
⚡ Орц нормыг хялбар тохируулах
1️⃣ Ижил төстэй бүтээгдэхүүнээс хуулах
Ижил төстэй бүтээгдэхүүн олон бол нэг бүтээгдэхүүний орцыг нөгөөд нь хуулж болно.
Алхам
- Орц норм тохируулах бүтээгдэхүүнийг сонгоно.
- Өөр барааны кодоос орц хуулах сонголтыг дарна.
- Хуулах бүтээгдэхүүний кодыг сонгоно.
- Хуулах товч дарна.
- Шаардлагатай өөрчлөлтөө оруулна.
- Хадгалах товч дарна.
Өөрчлөхдөө:
- ➕ Мөр нэмэх
- ➖ Мөр хасах
- 🔢 Орц өөрчлөх
- 📏 Хэмжээ өөрчлөх
боломжтой.
2️⃣ 📋 Хувилах
Үйлдвэрлэл → Стандарт орц норм
цонхноос мөрөө сонгоод Хувилах ашиглаж болно.
3️⃣ 📎 Copy / Paste
Бараа материал → Бараа код → Орц норм
болон
Үйлдвэрлэл → Стандарт орц норм
цонхнуудад олон мөр сонгож copy / paste хийх боломжтой.
4️⃣ 📊 Excel-ээс олноор импортлох
Олон бүтээгдэхүүний орцыг Excel файлаар бэлдэх боломжтой.
Үйлдвэрлэл → Стандарт орц норм
цонхноос Экспорт хийж Excel файл гаргаад:
- Excel файлд орц нормоо засварлана.
- Шаардлагатай мэдээллээ нэмнэ.
- Copy / Paste эсвэл импортын боломж ашиглан бүртгэлдээ оруулна.

🔎 Орц нормыг хаанаас харах вэ?
Бүтээгдэхүүний стандарт орцыг дараах 3 газраас харах, хэвлэх боломжтой.
📊 1. Тайлан
Тайлан → Үйлдвэрлэл → Бүтээгдэхүүний стандарт орц
Бүтээгдэхүүн бүрээр хэвлэмэл тайлангаар харна.
🏭 2. Үйлдвэрлэл
Үйлдвэрлэл → Стандарт орц норм
📦 3. Бараа код
Бараа материал → Бараа код → Орц норм
🔄 Дамжсан орц норм
Өөрөө орц нормтой бүтээгдэхүүн өөр бүтээгдэхүүний орцод орж байгаа тохиолдлыг дамжсан орц норм гэж үзэж болно.
Жишээ:
Гуляш → Соус → Соусны түүхий эд
Энд:
- 🥘 Гуляш – үндсэн бүтээгдэхүүн
- 🫙 Соус – хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүн
- 🥔 Төмс, 🥕 лууван, 🍚 будаа, 🫒 тос – түүхий эд материал
байж болно.
⚠️ Дамжсан орц нормыг тохируулахдаа хамгийн түрүүнд дундын буюу хагас боловсруулсан бүтээгдэхүүний орцыг тохируулах нь зөв.
🫙 Жишээ: Соус
Соус бэлтгэхэд 6 төрлийн түүхий эд ордог бөгөөд нийт бэлэн болсон соусын хэмжээ:
1,200 мл
Сүүлд авсан үнээр нийт өртөг нь ойролцоогоор:
5,100 ₮
байлаа гэж үзье.
Энэ тохиолдолд Соус өөрөө дараагийн бүтээгдэхүүний орцод орох үед хэмжих нэгжийг бүтээгдэхүүний логикт тохируулан зөв сонгох шаардлагатай.
🥘 Жишээ: Гуляшид Соус оруулах
Гуляшны орцод:
Соус = 20 мл
оръё.
Соус нийтдээ:
1,200 мл
бэлэн болсон.
Тэгвэл:
Хэмжээ = 1,200 Орц = 20
гэж тохируулна.
Өөрөөр хэлбэл:
20 ÷ 1,200
харьцаагаар соусын өртгийг Гуляшийн нэгжид тооцно.
⚠️ Хамгийн түгээмэл алдаа: Соусын нийт 1,200 мл хэмжээг Хэмжээ багананд оруулахгүйгээр зөвхөн Орц = 20 гэж тохируулах. Ингэвэл систем нэг ширхэг Гуляшид 20 ширхэг буюу 20 × 5,100 = 102,000 ₮-ийн Соус орсон мэт тооцоолох эрсдэлтэй.
🔎 Дамжсан орц норм буруу тохирвол түүхий эдийн зарлага хэт их эсвэл хэт бага үүсэж, барааны үлдэгдэл болон бүтээгдэхүүний өртөг зөрөх боломжтой.
Стандарт орц, технологийн картыг шалгах зааврыг дараах видеоноос үзнэ үү.
🔴 Орц нормд цикл үүссэн
❗ Алдааны мессэж
The statement terminated. The maximum recursion 25 has been exhausted before statement completion.
гэсэн алдаа гарвал орц нормын холбоосод цикл үүссэн байх магадлалтай.
Жишээ 1
А → В → А
Жишээ 2
А → В → С → А
Өөрөөр хэлбэл бүтээгдэхүүнүүдийн орц нь дамжсаар эхний бүтээгдэхүүн рүүгээ буцаж холбогдсон байна.
Ийм үед:
Үйлдвэрлэл → Стандарт орц норм → Хулганы баруун товч → Цикл үүсгэсэн буруу орцыг устгах
сонголтыг ашиглана.
⚠️ Алдаа арилах хүртэл буруу цикл үүсгэсэн орцыг дахин шалгаж, шаардлагатай бол үйлдлийг давтан хийнэ.
💡 Орц норм тохируулах зөвлөмж
📌 Зөвхөн хянах шаардлагатай орцуудыг сонго
Орц нормд:
- үнэтэй түүхий эд
- үндсэн материал
- чухал амтлагч
- их хэмжээтэй зарцуулагддаг материал
зэрэг хяналт шаардлагатай орцуудыг оруулах нь зохимжтой.
Ус, давс зэрэг маш бага дүнтэй материал бүрийг нарийвчлан хянах нь бүртгэлийн ажиллагааг нэмэгдүүлж болно.
📌 Тооллогыг тогтмол хийх
Орц нормын хяналт зөвхөн системийн тохиргоогоор дуусахгүй.
Борлуулалт → Орц норм → Зарлага → Тооллого → Зөрүү хяналт
процессыг тогтмол хэрэгжүүлэх нь бодит үлдэгдлийг зөв хянахад чухал.
🍷 Задгай грамм / мл-ээр борлуулдаг бараа
Задгайгаар борлуулдаг барааг үндсэндээ 2 аргаар бүртгэж болно.
1️⃣ Ширхэг / шилээр үлдэгдэл хөтлөх
Жишээ:
- Eden 1L
- Eden 750ml
гэж тусдаа барааны код үүсгэнэ.
2️⃣ Нийт грамм / мл-ээр үлдэгдэл хөтлөх
Нэг л материалын код үүсгээд:
EDEN = мл
гэсэн хэмжих нэгжээр үлдэгдэл хөтөлнө.
💡 Аль аргыг сонгох нь байгууллагын бараа материалын бүртгэл, тооллого, тайлангийн хэрэгцээнээс хамаарна.
🥃 1-р арга — Ширхэг / шилээр бүртгэх
📦 Бүтэн савлагаатай барааны код
Бараа материал → Бараа код
цонхонд:
- Eden 1L
- Eden 750ml
гэсэн тусдаа код үүсгэнэ.
⚙️ Тохиргоо
Бараа төрөл = Материал
📏 Хэмжээ
- Eden 1L → 1,000
- Eden 750ml → 750
🥃 Задгай борлуулалтын код
Eden 50ml
гэж тусдаа код үүсгэнэ.
⚙️ Тохиргоо
Бараа төрөл = Үйлчилгээ
Ингэснээр Eden 50ml-ийн үлдэгдэл тусдаа материал хэлбэрээр хөтлөгдөхгүй.
📐 Eden 50ml орц норм
Eden 50ml → Орц норм
сонгоод:
Eden 1L → Орц = 50
гэж тохируулна.
🧾 Борлуулалт
Dayansoft ERP болон Dayansoft POS програмаар:
- Eden 1L
- Eden 750ml
- Eden 50ml
кодуудаар борлуулалт хийнэ.
POS ашиглаж байгаа бол Посын борлуулалт татах зааврын дагуу борлуулалтаа ERP системд татна.
📦 Орц нормоор зарлага үүсгэх
Бараа материал → Дотоод зарлага → Шинэ
дараад:
Үйлдэл → Борлуулалтаас стандарт орцоор татах
сонголтыг ашиглана.
Ингэснээр борлуулсан Eden 50ml-ийн тоо хэмжээнд үндэслэн Eden 1L-ээс шаардлагатай материалын зарлага үүснэ.
🥃 2-р арга — Грамм / мл-ээр бүртгэх
📦 Нэг материалын код
EDEN
гэсэн материалын нэг код үүсгээд хэмжих нэгжийг гр / мл байдлаар тохируулна.
Ингэснээр 1L, 750ml зэрэг савлагааны ялгаанаас үл хамааран бүх үлдэгдлийг нэг код дээр хөтөлнө.
🥃 Задгай борлуулалтын код
Eden 50ml
гэсэн:
Үйлчилгээ
төрөлтэй код үүсгэнэ.
1L, 750ml зэрэг задгайгаар борлуулдаг бүх бүтээгдэхүүнд мөн ижил зарчим хэрэглэнэ.
📐 Орц норм
Eden 50ml → Орц норм
дотор:
EDEN → Орц = 50
гэж тохируулна.
📦 Орц нормоор зарлага
Бараа материал → Дотоод зарлага → Шинэ → Хулганы баруун товч → Борлуулалтаас стандарт орцоор татах
сонголтоор зарлага үүсгэнэ.
Үүний дараа EDEN материалын үлдэгдэл мл-ээр буурна.
⚖️ 2 аргын ялгаа
| Үзүүлэлт | 🥃 Ширхэг / шил | 🧪 Грамм / мл |
|---|---|---|
| Орлого | Савлагаа тус бүрээр | Нэг код дээр |
| Үлдэгдэл | 1L, 750ml тусдаа | Нэгтгэсэн |
| Тооллого | Шил + задгай | Нийт мл / гр |
| Савлагаа ялгах | ✅ Болно | ❌ Боломж хязгаарлагдмал |
| Ашгийн тайлан | Савлагаагаар ялгана | Савлагаагаар ялгах хэцүү |
| Барааны өртөг | Савлагаагаар ялгарна | Нэгж хэмжээгээр |
| Тооллого, үлдэгдэл | Илүү ойлгомжтой | Хялбар боловч савлагааны мэдээлэл алдагдана |
💡 Зөвлөмж: Савлагааны төрлөөр борлуулалтын үнэ, өртөг, ашиг, үлдэгдлээ тусад нь хянах шаардлагатай бол ширхэг / шилээр бүртгэх арга тохиромжтой. Харин гол хэрэгцээ нь нийт грамм / мл-ийн үлдэгдлээ хянах бол грамм / мл-ээр бүртгэх арга ашиглаж болно.
🔄 Нэг аргаас нөгөөд шилжих
Хэрэв өмнө нь ширхэг / шилээр бүртгэж байсан боловч грамм / мл-ээр үлдэгдэл хөтлөхөөр шийдсэн бол шууд хуучин кодоо өөрчлөхгүй.
1️⃣ Шинэ материалын код үүсгэнэ
Жишээ:
EDEN
2️⃣ Шинэ үйлчилгээний код үүсгэнэ
Жишээ:
- Eden 1L
- Eden 750ml
- Eden 50ml
3️⃣ Орц норм тохируулна
Шинэ үйлчилгээний кодуудыг EDEN материалын кодтой холбож орц норм үүсгэнэ.
4️⃣ Үлдэгдэл шилжүүлнэ
Хуучин материалын кодын үлдэгдлийг:
Бараа материал → Дотоод зарлага
-аар 0 болгож,
дараа нь:
Бараа материал → Дотоод орлого
-аар шинэ грамм / мл-ийн кодод шилжүүлнэ.
5️⃣ Хуучин кодыг идэвхгүй болгоно
Шинэ бүртгэлээр ажиллаж эхэлсэн үед хуучин кодыг:
- Идэвхтэй → болиулах
- Посоор борлуулна → шаардлагатай бол болиулах
замаар идэвхгүй болгоно.
⚠️ Нэгэнт ажил гүйлгээ бүртгэгдсэн барааны кодыг устгах боломжгүй. Тиймээс хуучин кодыг устгах бус идэвхгүй болгох нь зөв.
✅ Орц норм тохируулах Checklist
🏷️ Бараа код
- ☑️ Бүтээгдэхүүн / Үйлчилгээ төрөл зөв
- ☑️ Хэмжих нэгж зөв
- ☑️ Хэмжээ зөв
- ☑️ Шаардлагатай бол стандарт өртөг тохируулсан
📦 Орц
- ☑️ Материал код зөв
- ☑️ Орц зөв
- ☑️ Хэмжээ зөв
- ☑️ Нэгж зөв
- ☑️ Тогтмол эсэх зөв
- ☑️ Box шаардлагатай бол зөв
- ☑️ Орц бүлэг зөв
- ☑️ Эхлэх / Дуусах огноо зөв
🔎 Хяналт
- ☑️ Дамжсан орц нормыг шалгасан
- ☑️ Цикл үүсээгүй
- ☑️ Сүүлд авсан өртөг зөв
- ☑️ Стандарт зарлага бодит зарлагатай нийцэж байгаа эсэхийг шалгасан
- ☑️ Тооллогоор бодит үлдэгдэлтэй тулгасан
⚠️ Хамгийн чухал 5 анхаарах зүйл
1. Орц нормд Орц болон Хэмжээ-г буруу тохируулбал зарлага хэд дахин ихсэх эсвэл багасах боломжтой. 2. Орц өөрчлөгдсөн үед хуучин мөрийг устгахгүй, хугацаагаар шинэ мөр үүсгэнэ. 3. Дамжсан орц нормд нийт бэлтгэсэн хэмжээг заавал зөв оруулна. 4. А, В, С бүтээгдэхүүнүүд хоорондоо буцаж холбогдож цикл үүсгэхгүй. 5. Орц норм зөв байсан ч бодит үлдэгдлийг тогтмол тооллогоор баталгаажуулж байх шаардлагатай.
Бэлэн бүтээгдэхүүний стандарт өртөг
Dayansoft ERP системийн цэс: Үйлдвэрлэл -> Стандарт өртөг
📌 Стандарт өртөг гэж юу вэ?
Энэ цонхонд “Бүтээгдэхүүн” төрөлтэй бэлэн бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэхэд гарах стандарт өртөг-ийг тохируулж бүртгэнэ.
Стандарт өртгийг:
- 📅 Мөрдөж эхэлсэн хугацаагаар
- 📅 Өөрчлөгдсөн хугацаагаар
ялган бүртгэх боломжтой.
Энэ цонхны гол зорилго нь Үйлдвэрлэлээс орлого бүртгэх үед хуримтлагдсан бодит өртгийг бүтээгдэхүүн тус бүрийн стандарт өртөгт үндэслэн хуваарилахад ашиглах явдал юм.
💡 Санамж: Стандарт өртөг нь тухайн бүтээгдэхүүний бодит үйлдвэрлэлийн өртөг өөрөө биш. Үйлдвэрлэлээс орлогын бүртгэлд хуримтлагдсан бодит өртгийг бүтээгдэхүүнүүдэд хэрхэн хуваарилах суурь үзүүлэлт болж ашиглагдана.
➕ Стандарт өртөг бүртгэх
Нэмэхдээ:
Шинэ (Ctrl+Insert)
товч дарна.
Мөн жагсаалтаас стандарт өртгийн мэдээллийг:
- ✏️ Засах
- 📋 Copy / Paste хийх
- 📊 Excel-ээр экспортлох
- 📥 Excel файлаас импортлох
боломжтой.
📋 Стандарт өртгийн мэдээлэл
🏷️ ББ код
Стандарт өртөг тохируулах Бүтээгдэхүүн төрөлтэй барааны кодыг сонгоно.
🏷️ ББ нэр
Сонгосон бэлэн бүтээгдэхүүний нэрийг харуулна.
💰 Стандарт өртөг
Тухайн бүтээгдэхүүнд мөрдөх стандарт өртгийн дүнг оруулна.
Жишээ:
- Бүтээгдэхүүн А → 5,000 ₮
- Бүтээгдэхүүн Б → 8,500 ₮
- Бүтээгдэхүүн В → 12,000 ₮
📅 Эхлэх огноо
Тухайн стандарт өртөг хэзээнээс мөрдөж эхлэх-ийг оруулна.
📅 Дуусах огноо
Тухайн стандарт өртөг хэзээ хүртэл мөрдөх-ийг оруулна.
Анх стандарт өртөг бүртгэж байгаа, цаашид өөрчлөгдөөгүй бол хоосон үлдээнэ.
🔄 Стандарт өртөг өөрчлөх
Стандарт өртөг өөрчлөгдсөн тохиолдолд өмнөх мөрийн дүнг шууд засахын оронд хугацаагаар ялгаж шинэ мөр үүсгэнэ.
Жишээ
Өмнөх стандарт өртөг:
- Стандарт өртөг: 5,000 ₮
- Эхлэх огноо: 2026.01.01
- Дуусах огноо: 2026.06.30
Шинэ стандарт өртөг:
- Стандарт өртөг: 5,500 ₮
- Эхлэх огноо: 2026.07.01
- Дуусах огноо: хоосон
Ингэснээр тухайн бүтээгдэхүүний стандарт өртгийн түүх хугацаагаар хадгалагдана.
⚠️ Анхаарах зүйл: Өмнөх хугацаанд мөрдөгдөж байсан стандарт өртгийг шинэ дүнгээр нь шууд өөрчилбөл өмнөх бүртгэлүүд ямар стандарт өртгөөр хөтлөгдөж байсныг хянахад хүндрэлтэй болно. Иймээс өөрчлөлтийг хугацаагаар ялгаж бүртгэх нь зөв.
🏭 Үйлдвэрлэлээс орлогод ашиглах
Стандарт өртөгийг голчлон:
Үйлдвэрлэл -> Үйлдвэрлэлээс орлого
цонхонд ашиглана.
Үйлдвэрлэсэн хэд хэдэн бүтээгдэхүүний бодит өртгийг тухайн бүтээгдэхүүнүүдийн стандарт өртөгт үндэслэн хуваарилах үед систем энэ тохируулгыг ашиглана.
Өөрөөр хэлбэл:
- Дуусаагүй үйлдвэрлэлийн нэгтгэл дансанд хуримтлагдсан бодит өртөг
- ↓
- Бүтээгдэхүүн тус бүрийн стандарт өртгийн харьцаа
- ↓
- Бүтээгдэхүүн тус бүрт хуваарилагдах бодит өртөг
гэсэн зарчмаар ашиглагдана.
🔄 Стандарт өртөг өөрчилсний дараа дахин татах
Үйлдвэрлэлээс орлогын баримтыг өмнө нь үүсгэж хадгалсан боловч дараа нь тухайн хугацаанд хамаарах стандарт өртөгт өөрчлөлт оруулсан бол үйлдвэрлэлийн орлогын баримтад шинэ утга автоматаар өөрчлөгдөхгүй байж болно.
Энэ үед:
Үйлдвэрлэл -> Үйлдвэрлэлээс орлого -> Хулганы баруун товч -> Нэгж стандарт өртгийг дахин татах
товчийг ашиглана.
Ингэснээр тухайн баримтын хугацаанд хамаарах шинэчилсэн стандарт өртгийг дахин татаж тооцно.
💡 Өөрчлөлт хийсний дараа үйлдвэрлэлийн орлогын баримтын стандарт өртөг зөв шинэчлэгдсэн эсэхийг заавал шалгаарай.
📦 Бараа кодоос стандарт өртөг тохируулах
Dayansoft ERP системийн цэс: Бараа материал -> Барааны код -> Орц норм -> Стандарт өртөг
цонхноос мөн тухайн бүтээгдэхүүний стандарт өртгийг бараа тус бүрээр тохируулж болно.
Энэ хэсэгт:
- 💰 Стандарт өртөг
- 📅 Эхлэх огноо
зэрэг мэдээллийг оруулна.
Энд хийсэн тохиргоо нь:
Үйлдвэрлэл -> Стандарт өртөг
цонхонд мөн адил харагдана.
Өөрөөр хэлбэл, стандарт өртгийг:
🏭 Үйлдвэрлэл -> Стандарт өртөг
эсвэл
📦 Бараа материал -> Барааны код -> Орц норм -> Стандарт өртөг
аль ч цонхноос тохируулах боломжтой.
⚠️ Анхаарах зүйл
1️⃣ Зөвхөн Бүтээгдэхүүн төрөлтэй бараанд ашиглана
Стандарт өртөг нь зөвхөн:
Барааны төрөл = Бүтээгдэхүүн
төрөлтэй бараанд хэрэглэгдэнэ.
Материал болон бусад төрлийн бараанд энэ тохиргоо нь үйлдвэрлэлийн бэлэн бүтээгдэхүүний стандарт өртөг хуваарилах зориулалтаар ашиглагдахгүй.
2️⃣ Стандарт өртөг нь бодит өртөг биш
Стандарт өртгийг оруулснаар тухайн бүтээгдэхүүний бодит үйлдвэрлэлийн өртгийг шууд тогтоохгүй.
Бодит өртөг нь үйлдвэрлэлийн явцад:
- 📦 Шууд материалын зардал
- 👷 Шууд хөдөлмөрийн зардал
- ⚙️ Үйлдвэрлэлийн нэмэгдэл зардал
зэрэг зардлууд хуримтлагдсаны дараа Үйлдвэрлэлээс орлого дээр бүтээгдэхүүнүүдэд хуваарилагдана.
3️⃣ Огноог зөв тохируулна
Стандарт өртөг өөрчлөгдсөн үед:
- ❌ Өмнөх мөрийг шууд засах
- ❌ Хуучин стандарт өртгийг устгах
оронд:
- ✅ Өмнөх мөрөнд Дуусах огноо оруулах
- ✅ Шинэ мөр үүсгэх
- ✅ Шинэ мөрийн Эхлэх огноо тохируулах
нь зөв.
4️⃣ Үйлдвэрлэлээс орлогын баримттай тулган шалгана
Стандарт өртөг өөрчилсний дараа өмнө үүсгэсэн үйлдвэрлэлийн орлогын баримтуудад тухайн өөрчлөлт хамаарах эсэхийг шалгаж, шаардлагатай бол:
Хулганы баруун товч -> Нэгж стандарт өртгийг дахин татах
үйлдлийг ашиглана.
💡 Стандарт өртөг ашиглах жишээ
Тухайн өдөр:
- 🥘 Бүтээгдэхүүн А → 1,000 ₮ стандарт өртөг
- 🍰 Бүтээгдэхүүн Б → 2,000 ₮ стандарт өртөг
- 🥤 Бүтээгдэхүүн В → 3,000 ₮ стандарт өртөг
гэж тохируулсан бөгөөд үйлдвэрлэлийн зардлын хуримтлагдсан бодит өртөг:
600,000 ₮
байлаа гэж үзье.
Тэгвэл үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүнүүдийн стандарт өртгийн харьцааг ашиглан 600,000 ₮ бодит өртгийг бүтээгдэхүүнүүдэд хуваарилна.
📌 Ингэснээр нэг ижил үйлдвэрлэлийн зардлыг бүтээгдэхүүн тус бүрт ижил хэмжээгээр бус, тухайн бүтээгдэхүүний стандарт өртгийн харьцаанд үндэслэн хуваарилах боломжтой болно.
✅ Стандарт өртөг тохируулах Checklist
📦 Бараа код
-
☑️ Барааны код зөв
-
☑️ Төрөл = Бүтээгдэхүүн
-
☑️ Бүтээгдэхүүний нэр зөв
-
💰 Стандарт өртөг
-
☑️ Стандарт өртөг зөв
-
☑️ Эхлэх огноо зөв
-
☑️ Шаардлагатай бол дуусах огноо зөв
-
☑️ Хуучин болон шинэ өртгийн хугацаа давхцаагүй
🏭 Үйлдвэрлэл
- ☑️ Үйлдвэрлэлээс орлогын баримтад бүтээгдэхүүн зөв
- ☑️ Стандарт өртөг зөв татагдсан
- ☑️ Зардал нэгтгэл дансанд хуримтлагдсан
- ☑️ Шаардлагатай бол Нэгж стандарт өртгийг дахин татах хийсэн
🎯 Үндсэн урсгал
- 📦 Бүтээгдэхүүний код
- ↓
- 💰 Стандарт өртөг тохируулах
- ↓
- 📅 Хугацаагаар мөрдүүлэх
- ↓
- 🏭 Үйлдвэрлэлээс орлого авах
- ↓
- 📊 Стандарт өртгөөр бодит өртөг хуваарилах
- ↓
- 💰 Бэлэн бүтээгдэхүүний бодит өртөг