Гаалийн татан авалт

Шинэчилсэн:2026/09/14 Унших:9 мин 27 сек

🚢 Татан авалт

Dayansoft ERP системийн цэс: Худалдан авалт → Татан авалт

PurchaseCustom

📌 Цонхны зориулалт

Энэ цонхонд гаалиар татан авсан, гаалийн бичиг баримттай бараа материалыг бүртгэнэ.

Татан авалтын баримтаар:

зэрэг мэдээллийг нэг бүртгэлд уялдуулан хөтөлнө.

⚠️ Гаалиар мэдүүлээгүй, эсвэл гаалийн бичиг баримтгүй барааг энэ цонхоор бүртгэхгүй. Дотоодын худалдан авалтыг Худалдан авалт → Худалдан авалт цонхонд бүртгэнэ.

🧭 Татан авалтын үндсэн процесс

Ерөнхийдөө:

гэсэн дарааллаар ажиллана.

📋 Татан авалтын жагсаалт

Dayansoft ERP системийн цэс: Худалдан авалт → Татан авалт → Баримтаар, Бараагаар

Энэ цонхонд гаалийн татан авалтын баримтуудыг:

📄 Баримтаар

болон

📦 Бараагаар

жагсаалтаар харуулна.

Жагсаалтаас:

боломжтой.

✏️ Баримт засах

Засах баримтын мөрөн дээр:

🖱️ 2 удаа дарах

товч дарна.

Мэдээллээ өөрчилсний дараа:

💾 Хадгалах

товч дарна.

🖨️ Хэвлэх

Нэг эсвэл олон баримтыг сонгоод:

Хэвлэх

товчоор хэвлэнэ.

➕ Татан авалт шинээр бүртгэх

Dayansoft ERP системийн цэс: Худалдан авалт → Татан авалт → Шинэ

Шинэ (Ctrl+N) товч дарж татан авалтын баримт үүсгэнэ.

Татан авалтын баримтыг гаалийн бичиг баримттай тулган бүртгэнэ.

🎯 Татан авалтын хамгийн чухал зорилго нь импортын барааны худалдан авалтын үнэ + импорттой холбоотой зардлуудыг нэгтгэн барааны зөв өртгийг бүрдүүлэх юм.

🔄 Татан авалт автоматжуулалт

👤 Нийлүүлдэг барааг татах

Тухайн гадаад харилцагчийн:

Бараа код → Нийлүүлэгч

тохиргоонд бүртгэсэн бараа, үнэ, тоо хэмжээ зэрэг мэдээллийг татаж болно.

🛒 Худалдан авалт болгох

Татан авалтын мэдээллийг:

Хулганы баруун товч → Худалдан авалт болгох

сонголтоор Худалдан авалтын баримт руу шилжүүлж болно.

💡 Ингэснээр бараа, тоо, үнэ зэрэг мэдээллийг дахин шивэх шаардлага багасна.

📝 Толгой мэдээлэл

👤 Харилцагч код

Гадаад нийлүүлэгчийг сонгоно.

Харилцагчийн жагсаалтад дараах Default шүүлт үйлчилнэ:

Иймээс Үндсэн тохиргоо → Харилцагч цонхонд:

Нийлүүлэгч болон Гадаад

тохиргоотой харилцагчдыг сонголтод харуулна.

⚠️ Гадаад нийлүүлэгч харагдахгүй байвал харилцагчийн тохиргоогоо шалгана уу.

👤 Харилцагч нэр

Сонгосон гадаад нийлүүлэгчийн нэрийг харуулна.

👨‍💼 Ажилтан

Татан авалтыг хариуцаж буй ажилтныг сонгоно.

📝 Утга

Татан авалтын зорилго, утгыг оруулна.

Жишээ:

“2026.09 импортын бараа”

🔗 Reference

Гадаад нийлүүлэгчийн invoice, shipping document, захиалга зэрэг эх сурвалжийн дугаарыг оруулна.

📝 Тайлбар

Татан авалттай холбоотой нэмэлт мэдээлэл.

📅 Огноо

Татан авалтын баримтын огноог оруулна. Бараа материалын үлдэгдэлд энэ огноогоор орлого, өөрчлөлт орно.

💱 Валют

Гадаад худалдан авалтын валютыг сонгоно.

📈 Ханш

Сонгосон огноонд харгалзах валютын ханшийг харуулна.

Монгол банкны ханш татах

товчоор ханшийг татаж болно.

⚠️ Валютын худалдан авалтын үед валютын дүн + ханш + төгрөгийн дүн хоорондын уялдааг заавал шалгана.

🧾 Татан авалтын татвар, зардал

Татан авалтын хамгийн чухал хэсэг нь импортын бараанд гарсан нэмэлт зардлыг бараа тус бүрийн өртөгт зөв хуваарилах юм.

🧾 НӨАТ ₮

Татан авалттай холбоотой нийт төлсөн НӨАТ-ын дүнг төгрөгөөр оруулна.

Хэрэв НӨАТ-ыг бараа тус бүрээр оруулах бол:

НӨАТ ₮-ийн өмнөх чеклэгдсэн тэмдэглэгээг болиулна.

Ингэснээр барааны мөр бүр дээр НӨАТ гараас оруулж болох бөгөөд мөрүүдийн нийлбэр:

➡️ НӨАТ ₮

талбарт автоматаар тооцогдоно.

💡 Нэгтгэн оруулах эсвэл бараа тус бүрээр оруулах аргыг бодит баримтын мэдээллээс хамаарч сонгоно.

🛃 Гааль ₮

Гаалийн нийт зардлыг төгрөгөөр оруулна.

Бараа тус бүрээр зардал хуваарилах шаардлагатай бол:

Гааль ₮-ийн өмнөх чеклэгээг болиулж, мөр тус бүр дээр гараас оруулна.

Систем мөрийн нийлбэрийг нийт Гааль ₮ дүнд харуулна.

🚚 Тээвэр ₮

Нийт тээврийн зардлыг оруулна.

Бараа тус бүрт автоматаар хуваарилахдаа зардлын хуваарилалтын аргыг сонгоно.

💸 Бусад ₮

Татан авалттай холбоотой бусад зардлыг оруулна.

Жишээ:

📐 Зардал хуваарилах арга

НӨАТ-с бусад зардлыг дараах аргуудаар хуваарилах боломжтой.

PurchaseCustomExpenses

Үнэ: [Нийт үнэ]

сонголтоос хамааран тээврийн зардлыг бараа тус бүрт хуваарилна.

💰 Нийт үнэ

Тээврийн зардлыг барааны нийт үнэ дээр пропорциональ хуваарилна.

⚖️ Нэгж жин × Тоо хэмжээ

Бараа код дээр тохируулсан:

Нэгж жин × Татан авсан тоо хэмжээ

үндэслэн хуваарилна.

📦 Нэгж жин × Савлагаа тоо

Барааны:

Нэгж жин × Савлагаа тоо

дээр үндэслэнэ.

🔢 Тоо хэмжээ

Татан авсан барааны тоо хэмжээгээр пропорциональ хуваарилна.

🎯 Зардлын хуваарилалтын аргыг тухайн зардал бодитоор ямар хүчин зүйлээс хамаарч гарсантай уялдуулж сонгох нь зөв.

📦 Гүйлгээний мэдээлэл

🏷️ Бараа код

Татан авч буй барааны кодыг сонгоно.

Мөн жагсаалтын дээрх:

🔢 Баркод (Enter)

хэсэгт баркод уншуулж барааг нэмэх боломжтой.

📦 Бараа нэр

Сонгосон барааны нэр.

💳 Бараа данс

Импортын бараа орлогодох бараа материалын дансыг сонгоно.

📝 Бараа тайлбар

Татан авч буй барааны нэмэлт тайлбар.

🖨️ Шаардлагатай тохиолдолд татан авалтын баримтад хэвлэгдэнэ.

🔢 Сериал дугаар

Сериалтай бараанд тухайн барааны сериал дугаарыг оруулна.

Жишээ:

💻 Laptop → Serial SN-0002345

🎯 Сериалтай барааны дараагийн борлуулалт, зарлага дээр тухайн сериалын мэдээллийг мөшгөхөд ашиглана.

📅 Дуусах огноо

Expiry date буюу дуусах хугацаатай бараанд тухайн огноог оруулна.

Жишээ:

💊 Эм → 2027.10.30

🍫 Хүнс → 2026.12.31

📊 Үлдэгдэл

Тухайн барааны Realtime одоогийн үлдэгдлийг харуулна.

💡 Татан авалтын дараа барааны нийт үлдэгдэл ямар болохыг хянах боломжтой.

⚖️ Жин

Нэгж жин

Бараа код дээр тохируулсан нэгж жинг харуулна.

Нийт жин

Нэгж жин болон татан авсан тоо хэмжээнд үндэслэн нийт жинг тооцно.

💡 Жингийн мэдээллийг тээврийн зардлыг жингээр хуваарилахад ашиглаж болно.

Савлагаа тоо

Татан авсан багц/савлагааны тоо.

Савлагаа

Барааны нэг савлагаанд харгалзах тоо хэмжээ.

🔢 Тоо хэмжээ

Татан авч буй барааны нийт тоо хэмжээг оруулна.

📏 Нэгж

Барааны хэмжих нэгжийг харуулна.

🔒 Гараас өөрчлөх боломжгүй.

💱 Валютын үнэ

💱 Нэгж валют

Барааны нэгжийн валют дахь үнэ.

💱 Нийт валют

Барааны нийт валют дахь үнэ.

💰 Төгрөгийн үнэ

💰 Нэгж үнэ ₮

Барааны нэгж үнийг төгрөгөөр харуулна.

💰 Нийт үнэ ₮

Барааны нийт үнийг төгрөгөөр харуулна.

🧾 Бараанд хуваарилсан зардлууд

Татан авалтын толгой хэсэгт оруулсан татвар, зардлыг систем бараа тус бүр дээр тооцож харуулна.

🧾 НӨАТ ₮

Тухайн бараанд ногдох НӨАТ.

🛃 Гааль ₮

Тухайн бараанд ногдох гаалийн зардал.

🚚 Тээвэр ₮

Тухайн бараанд хуваарилагдсан тээврийн зардал.

💸 Бусад ₮

Бусад зардлаас тухайн бараанд ногдох дүн.

💰 Нэгж зардал

Тухайн барааны нэгжид ногдох татвар, зардлын дүнг тооцож харуулна.

💰 Нийт зардал

Тухайн бараанд ногдох нийт нэмэлт зардлыг тооцно.

🧮 Барааны өртөг

💰 Нэгж өртөг

Барааны:

Нэгж үнэ + Нэгж зардал

зэрэг мэдээлэлд үндэслэн нэгж өртгийг тооцож харуулна.

💰 Нийт өртөг

Тухайн барааны нийт өртгийг систем тооцно.

🎯 Импортын барааны хувьд зөв өртөг бүрдүүлэхэд гааль, тээвэр болон бусад зардлын хуваарилалт маш чухал.

📋 Үнийн жагсаалт

Барааны ашиглах үнийн жагсаалтыг сонгоно.

💰 Зарах үнэ

Бараа код дээр тохируулсан зарах үнийг харуулна.

📈 Ашиг %

Барааны өртөг болон зарах үнийн мэдээлэлд үндэслэн ашгийн хувийг тооцож харуулна. /Нэгжийн өртөг дээр НӨАТ нэмж, зарах үнэтэй харьцуулж тооцно./

💰 Ашиг дүн

Тооцсон ашгийн мөнгөн дүн.

⚙️ “Өртөг бодох” үйлдэл

Татан авалтын баримтын зардлуудыг мөр тус бүрт систем автоматаар тооцдог.

Хулганы баруун товч → Өртөг бодох

товч нь энэхүү тооцооллыг дахин тооцох/баталгаажуулах үед ашиглагдана.

💡 Заавал дарах шаардлагатай үйлдэл биш. Зардал, барааны мэдээллийг өөрчилсний дараа тооцооллыг шинэчлэх хэрэгцээ гарвал ашиглана.

📒 Татан авалтын журнал

Татан авалтын бараа, зардлын мэдээллийг бүрэн оруулсны дараа:

Татан авалт → Журнал → Холбох

товч дарна.

PurchaseCustomJournalAuto

Систем импортын барааны орлого болон холбогдох зардлын журналын бичилтийг үүсгэнэ.

Жишээлбэл:

📦 1-р хэсэг

Бараа материал — Дт

дээр:

зэргээр хуваарилагдсан дүн орно.

Хэрэв олон бараа материалын данс ашигласан бол данс тус бүрээр тусдаа бичилт үүснэ.

📒 Журналын кредит тал

Кредит талд тухайн зардлыг:

зэрэг нөхцөлд үндэслэн тохируулна.

Жишээ:

Зардал Кредит талын жишээ
🌍 Барааны үнэ Дансны өглөг / нийлүүлэгч
🛃 Гааль Дансны өглөг / гаалийн тооцоо
🚚 Тээвэр Дансны өглөг / тээврийн байгууллага
🧾 НӨАТ Холбогдох татварын данс
💸 Бусад Холбогдох өглөг/мөнгөн хөрөнгө

💡 Танай байгууллагын НББ-ийн бодлого, төлбөрийн бодит нөхцөлөөс хамаарч кредит дансны сонголт өөр байна.

PurchaseCustomJournalExample

👤 Харилцагчийг журналд холбох

Журнал дээр зөвхөн данс сонгохоос гадна Харилцагч багананд тухайн тооцоотой байгууллагыг сонгож болно.

Жишээ:

Ингэснээр тухайн өглөг, тооцоог харилцагчаар нь зөв хянах боломжтой.

🔗 Татан авалтын эх баримт холбох

Худалдан авалт → Татан авалт → Линк

цонхонд татан авалттай холбоотой файлуудын холбоосыг хадгалж болно.

Жишээ:

🎯 Эх баримтыг татан авалтын бүртгэлтэй холбосноор дараа нь шалгалт, аудит, дотоод хяналтын үед баримтаа хурдан олох боломжтой.

🔄 Татан авалт → Худалдан авалт

Татан авалтын баримтаас:

Хулганы баруун товч → Худалдан авалт болгох

сонголтоор худалдан авалтын бүртгэлийг шинээр үүсгэж болно.

Ингэснээр:

зэрэг мэдээллийг дахин гараар шивэх ажил багасна.

⚠️ Үүсгэсэн Худалдан авалтын баримтын мэдээллийг хадгалахаас өмнө бодит баримттай тулгаж шалгана.

📊 Татан авалтын өртгийн жишээ

Жишээ нь:

🌍 Барааны үнэ = 10,000,000 ₮

🧾 НӨАТ = 1,000,000 ₮

🛃 Гааль = 500,000 ₮

🚚 Тээвэр = 300,000 ₮

💸 Бусад = 200,000 ₮

Тухайн бараанд өртөгт шингээх зардал нь байгууллагын бүртгэлийн бодлогоос хамаарч тохируулагдана.

🎯 Тиймээс татан авалтын нийт дүн болон барааны өртөгт шингэх дүн гэсэн ойлголтыг ялгаж ойлгох хэрэгтэй.

⚠️ Татан авалтад түгээмэл гардаг алдаа

❌ Дотоодын худалдан авалтыг Татан авалтаар бүртгэх

→ Дотоодын нийлүүлэгчийн худалдан авалтыг Худалдан авалт цонхонд бүртгэнэ.

❌ Гаалийн бичиггүй бараа бүртгэх

→ Татан авалтыг гаалийн баримтад үндэслэн бүртгэнэ.

❌ Буруу валют/ханш

→ Төгрөгийн дүн болон барааны өртөг зөрөх эрсдэлтэй.

❌ Гааль, тээврийн зардлыг зөв хуваарилахгүй байх

→ Бараа тус бүрийн өртөг буруу болно.

❌ Нэгж жин тохируулаагүй байх

→ Жингээр тээврийн зардал хуваарилахад буруу үр дүн гарна.

❌ Сериал, дуусах огноог орхих

→ Дараа нь барааг мөшгөх боломжгүй болно.

❌ Журналд буруу кредит данс сонгох

→ Өглөг, мөнгөн хөрөнгө, зардлын тайлан зөрөх эрсдэлтэй.

❌ Татан авалтыг бүртгэсэн ч журнал холбохгүй орхих

→ Санхүүгийн журналд бүрэн бичилт үүсэхгүй.

🔍 Татан авалтын дараах хяналт

Татан авалт хадгалсны дараа дараах мэдээллийг шалгана.

① 📦 Барааны үлдэгдэл

Бараа зөв дансанд орсон эсэх.

② 💰 Өртөг

Гааль, тээвэр, бусад зардал зөв хуваарилагдсан эсэх.

③ 📒 Журнал

Барааны данс дебет, зардал болон төлбөрийн дансны кредит зөв үүссэн эсэх.

④ 👤 Харилцагч

Гадаад нийлүүлэгч болон зардалтай холбоотой харилцагч зөв холбогдсон эсэх.

⑤ 🔗 Эх баримт

Invoice, гаалийн мэдүүлэг, тээврийн баримт зэрэг нь бүртгэлтэй холбогдсон эсэх.

✅ Татан авалтын checklist

🧾 Гаалийн баримт

📦 Бараа

🧾 Татвар/зардал

🧮 Өртөг

📒 Журнал

🔗 Эх баримт

🎯 Гол зарчим

🌍 Гадаад нийлүүлэгч → 🚢 Тээвэр → 🛃 Гааль → 🧾 Татан авалт → 💰 Зардал хуваарилалт → 🧮 Өртөг → 📒 Журнал → 📦 Үлдэгдэл → 📊 Хяналт

⭐ Санамж

Татан авалт нь зөвхөн “гадаадаас бараа орж ирсэн” гэж бүртгэх цонх биш. Импортын барааны барааны үнэ, валют, ханш, НӨАТ, гааль, тээвэр, бусад зардлыг уялдуулж, бараа тус бүрийн бодит өртгийг бүрдүүлэх үндсэн бүртгэл юм.

🚨 Хамгийн чухал 3 зүйл:

  • 1. 📦 Бараагаа зөв бүртгэх

  • 2. 💰 Зардлаа зөв хуваарилах

  • 3. 📒 Журналаа зөв холбох